De beweging van 8 mei was een platform voor tientallen innovatieve katholieke organisaties, die zich kenbaar maakten door hun jaarlijkse demonstraties. In de piekjaren namen tussen de tien- en dertienduizend gelovigen deel. De 8 mei-beweging was een progressieve kerkelijke tegenbeweging, die bijvoorbeeld campagne voerde voor de wijding van vrouwen tot het priesterschap en tegen het gedwongen celibaat. De organisatie werd opgericht in 1985 en stierf in 2003. Het bestuur van de beweging had een zeer moeizame relatie met de Nederlandse bisschoppen. De twee partijen hadden grote meningsverschillen over de interpretatie van de kerkelijke traditie en de plaats van het leergezag daarin.

Het bezoek van de paus in 1985
De 8 mei-beweging (AMB) is ontstaan naar aanleiding van het bezoek van paus Johannes Paulus II aan Nederland in 1985, en vóór zijn komst bekritiseerden de Nederlandse katholieken het eenzijdige en conservatieve programma, dat volgens sommigen was opgesteld voor de senior pastoor. De gastheer aartsbisschop Simonis (die toen nog geen kardinaal was) wilde niet dat de feministische theoloog Catherine Halkes zich tot de paus zou wenden omdat hij haar te kritisch vond.

8 mei: Malieveld
Uit protest tegen het besluit van Simonis werd op 8 mei een alternatieve bijeenkomst georganiseerd op het Malieveld in Den Haag. Op deze manier kon “het andere gezicht van de kerk” worden getoond. Meer dan tienduizend katholieke critici kregen te maken met het slechte weer en luisterden in een circustent naar toespraken van onder andere Catharina Halkes, Edward Schillebeeckx en Michel van der Plas.

Overkoepelende organisatie
De bijeenkomst in Malieveld werd als een groot succes beschouwd en er werd besloten om door te gaan met dergelijke evenementen. De 8 mei-beweging werd geboren, een overkoepelende organisatie van bijna honderd katholieke organisaties, waaronder het Marienburgse Genootschap, Pax Christi, Vasten, en verschillende religieuze ordes en congregaties.

Oppositiemagisterium
De raad van de overkoepelende organisatie stond in belangrijke religieuze zaken lijnrecht tegenover de leermeester. De AMB heeft – tevergeefs – gelobbyd voor priesteressen, de afschaffing van het verplichte celibaat voor priesters, de volledige acceptatie van homoseksuelen in de kerk en de deelname van de gelovigen aan de benoeming van bisschoppen.

Voorzitters
Wies Stael-Merkx werd het gezicht van de organisatie als voorzitter. Hij was stafmedewerker bij het Katholieke Bureau voor Voorlichting en Advies over Seksualiteit en Relaties (KBSR). Stael-Merkx is in 1992 vervangen door Hedwig Wasser. In 1998 droeg Wasser de hamer over aan Henk Baars.

Hedwig Wasser
Wasser had op 12 mei 1985 nationale bekendheid verworven toen hij zich als lid van de Nederlandse Raketraad kritisch uitsprak tegen alle afspraken die Johannes Paulus II had gemaakt. “Zullen we geloofwaardig zijn met de boodschap van het Evangelie als er een opgestoken vinger wordt gepredikt in plaats van een opgestoken hand? Als er geen ruimte wordt gegeven, worden ongehuwde partners, gescheiden personen, gehuwde priesters, homoseksuelen en vrouwen uitgesloten,” zei Wasser, die deze tekst op persoonlijke titel toevoegde aan de aangenomen toespraak.

“De steppe zal bloeien.
De bijeenkomsten, 15 in totaal, werden al snel een jaarlijkse traditie. Progressieve katholieken in Nederland hielden een open dag in een tijd waarin de kerk sterk verdeeld was. De Brabanthallen in Den Bosch, de IJsselhal in Zwolle en de Veemarkt in Utrecht behoorden tot de locaties. Er waren lezingen, discussies en meditaties. De massale sluitingsceremonies werden als hoogtepunt beschouwd; aan het eind werd het liedje De steppe zal bloeien van Huub Oosterhuis steeds uit duizenden kelen gespeeld.

Relatie met de bisschoppen
De relatie met de bisschoppen was altijd erg moeilijk. Gesprekken waren zeldzaam, bijvoorbeeld meerdere malen in 1988 en 1991, maar brachten ze niet dichterbij. Integendeel, ze brachten de verschillen op een pijnlijke manier aan het licht. Kardinaal Simonis noemde de contacten in 1991 “momenteel onvruchtbaar”. Hij vond dat het uitvoerend comité van de beweging een “verkeerd en onvolledig beeld had van het concept van de rooms-katholieke kerk”. Met andere woorden, hun visie op wat katholiek was kwam niet overeen met de officiële leer.

Ware pluriformiteit
President Wies Stael-Merkx was van mening dat de bisschoppen “geen recht doen aan de de facto bestaande pluriformiteit onder oprechte katholieken”. Volgens hem was de kritiek noodzakelijk “omdat er een grote kloof is ontstaan tussen de kerkelijke leer en het leven van de mensen. Waar de AMB stelde dat het vooral de gelovigen zijn die de Kerk maken, benadrukten de bisschoppen de verbondenheid met Rome en de belangrijke positie van het leergezag daarin.

Verkeerde genade
Er waren verschillende rellen in het gepolariseerde katholieke Nederland. In 1986, bijvoorbeeld, werd de Bis

Categorieën: Uncategorized

0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *